Polska - środowisko przyrodnicze — zadanie 279
Źródło: CKE 2015 — Geografia. Poziom rozszerzony. Zbiór zadań — zadanie 279
Na mapie przedstawiono zróżnicowanie średniej rocznej amplitudy temperatury powietrza w Polsce z wyłączeniem obszarów górskich.

Źródło: K. Kożuchowski, Klimat Polski. Nowe spojrzenie, Warszawa 2011, s. 155.
Na podstawie mapy sformułuj prawidłowość dotyczącą zróżnicowania wielkości średniej rocznej amplitudy temperatury powietrza w pasie pobrzeży i na Pojezierzu Pomorskim oraz w pasie Nizin Środkowopolskich.
Odpowiedź
Przykłady poprawnych odpowiedzi Pas pobrzeży i Pojezierze Pomorskie:
-
wraz ze wzrostem odległości od wybrzeża Morza Bałtyckiego wzrasta wielkość średniej rocznej amplitudy temperatury powietrza,
-
im większa odległość od wybrzeża Morza Bałtyckiego tym większa średnia roczna amplituda temperatury powietrza. Pas Nizin Środkowopolskich:
-
w pasie nizin, w miarę przesuwania się ku wschodowi kraju, wzrasta wielkość średniej rocznej amplitudy temperatury powietrza,
-
im większa odległość od Oceanu Atlantyckiego, tym większa średnia roczna amplituda temperatury powietrza.
Rozwiązanie
Rozwiązanie zadania wymaga sformułowania prawidłowości, z którą mamy do czynienia wtedy, gdy zmianom jednej cechy odpowiadają w sposób regularny zmiany innej cechy. W zadaniu zmieniającą się cechą jest roczna amplituda temperatury powietrza. Zmiany rocznej amplitudy temperatury powietrza należy skorelować:
-
dla pasa pobrzeży i Pojezierza Pomorskiego: ze zmianą odległości od Morza Bałtyckiego,
-
dla pasa Nizin Środkowopolskich: ze zmianą odległości od Oceanu Atlantyckiego.
Rozwiązanie zadania wymaga sformułowania w formie prawidłowości odpowiedzi na poniższe pytania.
-
Jak zmienia się wartość rocznej amplitudy temperatury powietrza wraz ze wzrostem odległości od Morza Bałtyckiego?
-
Jak zmienia się wartość rocznej amplitudy temperatury powietrza wraz ze wzrostem odległości od oceanu? Prawidłowość wymaga użycia sformułowań, np.: Im (…), tym (…); Wraz ze wzrostem (…) rośnie/maleje (…).